İş Zekası

Selam arkadaşlar uzun zamandır bloga yazamıyordum geri döndüm!

Sizlere okulda öğrenemeyeceğiniz yeni parlayan bir alanı tanıtmak istiyorum: “İş Zekası

Business Intelligence kısaca BI.

Evet şuan bulunduğum şirketin iş zekası müdüründen aldığım ve üstüne katıp kendim araştırdığım bilgileri en özet haliyle sizinle paylaşmak istedim malumunuz internette aradığımız her şeyi bulamıyoruz özellikle de ingilizceniz yoksa. (*İngilizce çok önemli  eğer hala öğrenmediyseniz paçaları sıvayın bence)

İş zekasının amacı kullanılacak verileri en etkin ve anlaşılır hale getirmektir. Analitik düşünce ve veriler arasında ilişki kurmak ana konumuz. Buna bağlı olarakta veritabanını bilmeniz gerekiyor. Şimdi size buna bağlı olarak ETL, informatika, sas, spss, micro stratejileri, data warehouse, data mart ve cognos gibi kavramlardan bahsetmek istiyorum.

Öncelikle ETL (Extract, transform, load) açılımından da anlaşılacağı gibi verinin kaynaktan alınıp değiştirilip veri ambarına yüklenmesine deniyor. Başka bir data quality yöntemi de ETL’nin dönüştürme ve yükleme sırasının yer değiştirmiş hali olan ELT. ELT (Extract Load Transform) de veri yine kaynaktan alınır bu sefer önce sisteme yüklenir sonra dönüştürme işlemi yapılır.

ETL ürünün tam adı Informatica Power Center’dir. Özetle, birden fazla kaynaktan veriyi çeker ve verinin üzerinde dönüşümler yaparak gereken yere veriyi yükler. İçerisinde Power Center Designer, Workflow Monitor ve Workflow Manager gibi uygulamalar bulunur.

Designer, asıl tabloya ulaşmak için yol haritaların oluşturulmasını sağlar.

Workflow ise isminden anlaşılacağı üzere iş akışıdır. Gerekli tablonun ETL sürecini oluşturur.

Workflow Monitor, workflow’daki iş akışların çalışma durumlarını takip eder. CPU, RAM kullanımları, alınan hatalar ve çalışma süreleri workflow monitör ile takip edilir.

Büyük boyutlu veriler sistemlerden alınarak ETL sürecinden geçerler daha sonra bu veriler veri ambarı ya da data mart’lara yüklenir.

Data mart, departmansal verileri tutar. Örneğin finans, yazılım ya da sistem destek departmanları gibi. Data warehouselar ise bütün şirketin verilerini depolar.

İstatik için kullanılan bir kaç programdan da bahsetmek istiyorum. Bunlar SAS ve SPSS.

SAS: Birbirinden farklı istatistik teknikleri kullanarak geçmişteki verilere bakıp  gelecek verileri için tahmini sonuçlar elde eder.

SPSS: Dataları birleştirmeyi sağlayan fonksiyonlar içeren bir istatistik programıdır. İçerisinde çeşitli grafikler vardır.

Cognos: IBM cognos’u alarak girdiği iş zekasına oldukça fayda sağlamış. Verilere bakarak karar vermeyi sağlayan cognos, verileri elektronik tablo haline getirerek analiz ediyor. Böylece gelecek tahmini yapmaya yardımcı oluyor. Veri ile Cognos arasında Framework Manager denen bir yapı bulunuyor.  Framework Manager sayesinde oluşan paket yapıların üzerinden kullanıcı işlemleri görülebiliyor.

NOT: Veri ile bilgi arasındaki fark:
Veri işlendikten sonra bilgi olur. Yani bilginin işlenmemiş haline veri diyoruz.

Piyasada iş zekası alanında çalışmak isterseniz zaten eğitilmek üzere işe alınacaksınız ancak analitik düşünebilmek, ilişkiler arası bağlantı kurmak ve kısaca kullanılan programlarla ilgili bilgi sahibi olmanız size bu yolda yardımcı olacaktır.

+2 Güncelleme: Ayrıca Tableau, Power BI, Qlik ve Knime vb. gibi iş zekasında kullanılan bir çok tool mevcuttur. İlerleyen yazılarımda anlatmaya başlıyorum. İyi okumalar ♣

 

Reklamlar